Zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego. Wady i zalety takiej strategii

• Sprawdź 👉 koszt zastrzeżenia marki z pomocą rzecznika patentowego

Logo firmy jako wzór przemysłowy – podcast

>> Pobierz odcinek | Zobacz wszystkie odcinki
>> Odsłuchaj na: Apple Podcast | Spotify | YouTube

Co rejestrować? Nazwę firmy, logo w odmianach czy sygnet?

Przedsiębiorcy, z którymi współpracuję często zadają mi te sama pytania:

1. Lepiej zastrzec nazwę czy firmowe logo?
2. Jak zabezpieczyć logo, jeżeli występuje w kilku kolorach?
3. Czy zastrzegając firmowe logo chronię również sygnet?

W ramach przypomnienia, logo to nazwa ubrana w szatę graficzną. Ta grafika może obejmować stylizowane litery tworzące logotyp oraz sygnet.

Na temat tego czy lepiej chronić nazwę czy logo firmy pisałem już na blogu. Teraz odpowiem na dwa pozostałe pytania.

Przedsiębiorcy, którzy zlecili przygotowanie księgi znaku często otrzymują od agencji logo w kilku wariantach kolorystycznych. Firmowe logo inaczej będzie przedstawiane na białym tle, a inaczej na czarnym. Często tworzony jest również wariant pionowy i poziomy.

Kiedy klient przesyła mi kilka wariantów firmowego logo sugeruję mu, aby wybrał to, które będzie przez niego najczęściej używane. Jeżeli chce chronić wszystkie odmiany, to musi się liczyć z  4-5 osobnymi zgłoszeniami.

Naturalnie koszty rejestracji będą wtedy proporcjonalnie większe.

Zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego

Pamiętaj też, że znak towarowy chroniony jest jako całość.

To, że ktoś posłuży się podobnym do Twojego sygnetem, obok zupełnie innego słowa najpewniej nie naruszy Twojego znaku. Aby zapewnić najsilniejszą ochronę prawną sygnetu powinieneś osobno zastrzec go jako graficzny znak towarowy.

Czyli jak widzisz mnoży nam się ilość zgłoszeń i koszty ochrony.

Jest jednak sposób na to, aby znaleźć w tym wszystkim złoty środek. Wszystko opiera się o zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego.

A mówiąc precyzyjniej ta strategia ochrony marki polega na tym, że:

1. nazwę i najczęściej używane logo rejestrujesz w formie znaków towarowych, a
2. pozostałe warianty kolorystyczne firmowego logo oraz sygnety zastrzegasz jako wzory wspólnotowe.

Przeglądając rejestry znalazłem wiele firm, które tak robią.

Jak możesz zobaczyć poniżej, marka CADBURY jest chroniona słownym i słowno-graficznym unijnym znakiem towarowym. Równocześnie jednak zastrzeżono 4 warianty kolorystyczne firmowego logo za pomocą wzorów wspólnotowych.
 

Tą samą drogą poszedł właściciel marki HEAD & SHOULDERS. Po zarejestrowaniu nazwy i logo w formie znaków towarowych, pozostałe warianty kolorystyczne zabezpieczył wzorami wspólnotowymi.

Jeżeli chodzi o ochronę sygnetu w różnych konfiguracjach, to świetnie poradził sobie z tym właściciel marki WILD WOLF. W formie znaków towarowych zastrzegł nazwę, logo oraz grafikę wilka. Jako wzory z kolei różne zestawienia tych wszystkich elementów.

UWAGA!

Możesz obniżyć opłaty urzędowe za rejestrację marki aż o 75% dzięki dotacjom z UE. Program skierowany jest do firm z sektora MŚP, a jego górna granica wynosi 700 EUR. W zeszłym roku 100% złożonych przeze mnie wniosków zakończyło się przyznaniem grantu. Chętnie pomogę Ci uzyskać taką dotację. Po prostu napisz do mnie przez formularz.

^{Dalsza część artykułu pod formularzem.}

Znak towarowy a wzór przemysłowy

Jak widzisz, firmowe logo można zastrzec jako znak towarowy oraz wzór przemysłowy. Z tym, że pomiędzy tymi formami ochrony nie można stawiać znaku równości.

Z drugiej strony myślę, że dla Ciebie jako przedsiębiorcy liczy się jedynie to, że po zarejestrowaniu zarówno znaku jak i wzoru, możesz zakazać innym posługiwanie się podobnymi oznaczeniami.

Znaki towarowe

Jako znaki towarowe najczęściej rejestrowane są nazwy oraz firmowe logo.

Z tym, że znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które nadaje się do odróżniania towarów lub usług na rynku.

Jeżeli chcesz kupić swoją ulubioną wodę mineralną to znak towarowy pozwala Ci ją znaleźć na sklepowej półce.

Czasami jednak już sam kształt towaru jest tak oryginalny, że pełni funkcję znaku towarowego. W rejestrach znaleźć można wiele znaków towarowych 3D.

Co bardzo ważne, ochrona znaku towarowego ograniczona jest do wskazanych w zgłoszeniu towarów i usług wg tzw. Klasyfikacji Nicejskiej. Innymi słowy monopol prawny na Twoją firmową nazwę lub logo ograniczony jest do branży w której działasz.

Jeżeli masz restaurację FENIX, to nie będzie dla Ciebie problemem księgarnia o identycznej nazwie. Chyba się ze mną zgodzisz, że osoba, która chce zjeść obiad przez pomyłkę nie kupi książki 🙂

Konkurent naruszy prawa do Twojego znaku dopiero wtedy, kiedy oznaczenie, którym się posługuje będzie wprowadzać w błąd waszych klientów. Jeżeli Twój znak towarowy należy do kategorii znaków silnych, czyli ma fantazyjną nazwę, to nawet jeżeli konkurent zmieni logo – złamie prawo.

Wzory przemysłowe

Wg art. 102 ustawy Prawo własności przemysłowej:

Wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Jako wzory przemysłowe najczęściej rejestrowane są wytwory trójwymiarowe:

W tej formie można chronić również wytwory dwuwymiarowe:

Co więcej, EUIPO czyli urząd rejestrujący wzory wspólnotowe, wśród przykładów wzorów wyraźnie wymienia logo.

Zgłaszając wzór przemysłowy do rejestracji musisz uszeregować go w konkretnej klasie, wg Klasyfikacji Lokarneńskiej. I właśnie pod numerem 32 znajduje się klasa, która wyraźnie wskazuje logo jako formę wzoru przemysłowego.

Co jednak ciekawe, w przypadku wzorów wspólnotowych, ta klasyfikacja występuje jedynie do celów administracyjnych i nie ogranicza ochrony wzoru tak, jak ma to miejsce przy znakach towarowych i klasyfikacji nicejskiej.

Innymi słowy zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego daje Ci ochronę bez względu na to, na jakiej powierzchni się ono znajdzie.

Może dojść do absurdalnej sytuacji, że choć graficzne znaki będą identyczne, to w świetle prawa znaków towarowych – zostaną uznane za oznaczenia niepodobne. Tak się stanie jeżeli porównywane znaki będą służyły do oznaczania kompletnie niepodobnych towarów.

Jeżeli jednak właściciel znaku zdecydował się na zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego, to może zakazać jego używania każdemu, bez względu na branżę!

Wymogi, które trzeba spełnić, aby możliwe było zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego

 1) Firmowe logo musi mieścić się w definicji wzoru przemysłowego

EUIPO w swoich wytycznych wskazuje, że słowa same w sobie jak i sekwencje liter pisane standardowymi znakami w bieli i czerni, nie odpowiadają definicji wzoru. Jeżeli wiec interesuje Cię zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego, to jego grafika musi być fantazyjna.

Dobrze dodać sygnet lub przynajmniej kolory.

Z drugiej strony, jeżeli przyjrzeć się temu jakie wzory EUIPO zarejestrowało, to można dojść do wniosku, że niewiele trzeba, aby ten minimum fantazji osiągnąć:

 2) Firmowe logo nie może być sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami

Te pojęcia są mocno niedookreślone i mogą być różnie interpretowane w zależności od kraju, a także osoby eksperta, który dane zgłoszenie będzie rozpatrywał.

Patrząc jednak na praktykę urzędów, można powiedzieć, że sprzeczne z porządkiem publicznym będą wzory, które zachęcają do łamania prawa lub promują terroryzm.

3) Zastrzegane logo firmy musi spełniać wymóg nowości

Po ustaleniu, że logo firmy mieści się w definicji wzoru, musisz odpowiedzieć na pytanie czy jest nowe. Chodzi o to, aby przed datą zgłoszenia, identyczny wzór nie został publicznie udostępniony. Wzór będzie uznany za identyczny z tym już udostępnionym, jeżeli różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

Z tym, że jest coś takiego jak „ulga w nowości”.

Chodzi o to, że nie niweczy nowości ujawnienie wzoru na 12 miesięcy przed jego zgłoszeniem, jeżeli zrobił to sam twórca.

Oznacza to, że zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego powinno zainteresować te firmy, które dopiero wchodzą z nową marką na rynek lub właśnie dokonały dużego rebrandingu. W obu przypadkach ich logo będzie uznane za nowe.

4) Zgłaszane do rejestracji logo firmy musi mieć indywidualny charakter

Wzór jest uznany za posiadający indywidualny charakter, jeżeli całościowe wrażenie, jakie wywołuje na poinformowanym użytkowniku, różni się od wrażenia, jakie wywiera na nim wzór udostępniony wcześniej.

Ja to zawsze upraszczam mówiąc, że:

Osoba, która patrzy na Twoje logo nie może mieć wrażenia déjà vu.

Tym samym, jeżeli chcesz zastrzec firmowe logo po lekkim liftingu, to choć spełni wymóg nowości, najpewniej nie będzie miało indywidualnego charakteru.

Co ważne, po zgłoszeniu urząd nie będzie badał, czy Twój wzór jest nowy i ma indywidualny charakter. Ekspert sprawdzi jedynie czy logo mieści się w definicji wzoru oraz czy nie jest sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami.

Formalnie najpewniej będziesz w stanie zastrzec firmowe logo, które funkcjonuje już na rynku od kilku lat. Narażasz się jednak na to, że w przypadku sporu – konkurencja Ci takie prawo unieważni.

Zastrzeżenie firmowego jako wzoru przemysłowego – plusy i minusy

Skoro już wiesz, że logo można chronić wzorem przemysłowym, to teraz chciałem zrobić takie obrazowe zestawienie wszystkich zalet i wad takiej strategii ochrony marki.

PLUSY

-1-
Procedura zastrzegania wzorów jest błyskawiczna

Większość firm, którym pomagam decyduje się na rejestrację wzorów wspólnotowych.

Atutem jest szybkość całej procedury.

Od dnia zgłoszenia do dnia rejestracji mija zazwyczaj 14 dni. To błyskawiczne tempo biorąc pod uwagę to, że na rejestrację unijnych znaków towarowych czeka się przynajmniej 4 miesiące, a krajowych przynajmniej pół roku.

Wynika to bezpośrednio z punktu numer dwa a mianowicie…
 

-2-
Wzór przemysłowy łatwiej zarejestrować niż znak towarowy

Ekspert szybko wydaje decyzję o rejestracji ponieważ bada jedynie elementarne wymogi formalne. Odpowiedzialność za to, aby wzór był nowy i posiadał indywidualny charakter przerzucona jest na zgłaszającego.

Nie ma również 3 miesięcznego okresu sprzeciwowego jak przy znakach towarowych.

Efektem tego jest to, że firmowe logo, które może mieć małe szanse rejestracji w formie znaku towarowego bez problemu da się chronić wzorem przemysłowym.

Przykład:

EUIPO odmówiło rejestracji poniższego znaku towarowego uznając go za opisowy.

Zgłaszający zdecydował się więc na zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego:

I to mu się udało.

Moim zdaniem w sytuacjach, kiedy na płaszczyźnie fonetycznej dane oznaczenie jest opisowe, wzory wspólnotowe mogą dawać silniejszą ochronę niż znaki towarowe.

Zauważ, że w obu przypadkach przedmiotem ochrony będzie tylko szata graficzna. Z tym, że, znak towarowy ograniczony jest do określonych towarów i usług a wzór wspólnotowy nie.

-3-
Rejestracja wzoru jest tańsza niż znaku towarowego

Zgłaszając do ochrony unijny znak towarowy musisz się liczyć się z opłatami urzędowymi wynoszącymi zazwyczaj około 1 tys. EUR. Z kolei koszt rejestracji jednego wzoru wspólnotowego to 350 EUR.

Korzystne jest również to że…

-4-
W jednym zgłoszeniu możesz zawrzeć więcej odmian wzorów

A im jest ich więcej, tym opłata jednostkowa za każdy wzór spada. Przykładowo gdybyś zgłaszał unijny znak towarowy w 3 klasach to zapłaciłbyś za to 1050 EUR. Dokładnie tyle samo kosztuje rejestracja aż pięciu wzorów wspólnotowych.

O wysokości opłat urzędowych szczegółowo opowiadam w poniższym nagraniu:

-5-
Rejestrując wzory wspólnotowe zabezpieczasz 27 krajów UE

Jeżeli Twoje ambicje biznesowe sięgają poza terytorium Polski, to rozważ zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego w EUIPO. Dokonując jednego zgłoszenia obejmiesz ochroną wszystkie kraje UE w tym Polskę.

Tym samym możesz formalnie nie wchodzić ze swoją marką na rynki Francji czy Hiszpanii, ale prewencyjnie zabezpieczać tam swoje prawa.

-6-
Ochrona wzorów wspólnotowych nie jest ograniczona do towarów

Zastrzegając firmowe logo jako wzór wspólnotowy nie ograniczasz się do towarów wskazanych w zgłoszeniu. Dotyczy to jednak tylko wzorów chronionych na całą Unię. Ograniczenie co do klas występuje przy rejestracji wzoru przemysłowego w polskim Urzędzie Patentowym.

Wskazując klasę 32 tak naprawdę chronisz wzór w zakresie każdego towaru na którym może się on znaleźć.

I ten atut wykorzystałem doradzając mojej Klientce.

Zależało jej na tym aby chronić logo, które chciała umieszczać na produktach spożywczych. Logo miało jasno komunikować, że oznaczone nim towary są najwyższej jakości. Początkowo myśleliśmy o tym, aby chronić je w formie znaku towarowego. Wyszło nam jednak 10 klas i opłata urzędowa przekraczająca 2 tys. EUR.

Zamiast tego zdecydowaliśmy się na zastrzeżenie logo jako wzoru wspólnotowego. Dzięki temu jego grafika jest stosunkowo szeroko chroniona.

A to wszystko za 6 razy niższą opłatę urzędową.

Umówiliśmy się, że jeżeli jej biznes będzie się dobrze rozwijać, to za kilka lat ochronę wzmocnimy rejestrując również znak towarowy. W drugą stronę nie dałoby się to zrobić, bo jak wiesz taki wzór w świetle prawa nie byłby już nowy.

-7-
Istnieje możliwość odroczenia publikacji informacji o zgłoszonym wzorze

Zgłaszając do rejestracji wzór wspólnotowy, możesz żądać odroczenia jago publikacji na okres 30 miesięcy. Dzięki temu formalnie będziesz posiadał ochronę prawną firmowego logo, natomiast nikt nie będzie w stanie sprawdzić jakiego wzoru ona dotyczy.

To może być atrakcyjne dla firm, które nie chcą zdradzać swoich planów biznesowych związanych z wejściem na rynek z nową marką. Obecnie podglądając jakie znaki zgłosili np. producenci gier, można legalnie sprawdzić nad czym obecnie pracują.

-8-
Nie ma obowiązku używania wzoru przemysłowego

Taki obowiązek istnieje w przypadku znaku towarowego.

Prawo zobowiązuje Cię do realnego używania znaku w przeciągu 5-ciu lat od rejestracji. W przeciwnym razie konkurent może złożyć wniosek o wygaszenie jego ochrony.

Chodzi o to, abyś nie blokował rynku.

Takiego wymogu nie ma przy wzorach przemysłowych. Możesz więc firmowe logo zastrzec i w poczuciu bezpieczeństwa czekać nawet 10 lat na chwilę kiedy zaczniesz go używać.
 

-9-
Wzory mogą służyć do optymalizacji podatkowej

Przedsiębiorcy do optymalizacji podatkowej wykorzystują znaki towarowe, ale coraz częściej również wzory przemysłowe. Atutem jest szybkość rejestracji, a także właściwie pewność, że ochrona zostanie przyznana. Później właściciel praw do takiego wzoru może spółce udzielić licencji na jego używanie bądź wnieść wzór aportem do spółki.

Przy znaku towarowym całe postępowanie może się wydłużyć nawet do kilku lat, jeżeli ktoś złoży sprzeciw do rejestracji.

-10-
Świadectwo rejestracji można wykorzystywać marketingowo

Po przejściu całej procedury Urząd wyda Ci świadectwo rejestracji:

To ważny dokument, ponieważ będziesz tam wymieniony jako właściciel praw. Takie świadectwo możesz następnie umieścić na swojej stronie internetowej pokazując portfolio swoich praw. To pozwala budować wizerunek nowoczesnej firmy.

Poza tym jasna informacja co chronisz pozwala odstraszać naruszycieli.

Zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego ma również swoje wady.

MINUSY

-1-
Ochrona wzoru przemysłowego może trwać maksymalnie 25 lat

A mówiąc precyzyjniej jest ona podzielona na 5-cio letnie okresy ochronne, które możesz przedłużyć 4 krotnie. Po 25 latach prawo z rejestracji wzoru wygasa. Takich ograniczeń nie ma przy znakach towarowych, w przypadku których sukcesywnie przedłużana co 10 lat ochrona może trwać wiecznie.

Z drugiej jednak strony, jeżeli spojrzymy na najbardziej rozpoznawalne marki świata to większość dokonuje rebrandingu po około 10 latach. Dziś mamy 2018 rok. Mało która firma używa tego samego logo co w roku 1993.

Przytłaczająca większość dokonała odświeżenia.

Poza tym, po kilku latach firmowe logo zawsze możesz zastrzec jako znak towarowy.

-2-
Wzór przemysłowy nie chroni nazwy a wygląd firmowego logo

Bez wątpienia rejestracja znaku towarowego zapewni Twojej marce silniejszą ochronę. Szczególnie jeżeli udało Ci się rejestracja w wersji słownej. To czy oznaczenie konkurenta jest podobne do takiego znaku ocenia się na płaszczyźnie:

• graficznej,
• fonetycznej i
• znaczeniowej.

Może się okazać, że graficznie znaki nie są podobne, ale finalnie w reklamie radiowej wymawia się je tak samo. Dochodzi więc do naruszenia prawa, bo potencjalny konsument może się pomylić.

W przypadku wzorów podobieństwo ocenia się tylko na płaszczyźnie graficznej.

-3-
Twoje logo firmy nie może być na rynku dłużej niż 12 miesięcy

Wymóg nowości nie występuje przy rejestracji znaku towarowego.

Faktycznie możesz działać pod danym logo nawet 10 lat i nagle postanowić je zastrzec. Jeżeli dodatkowo chcesz je chronić w formie wzoru przemysłowego, to co prawda uda Ci się to, ale sama ochrona będzie dość iluzoryczna.

Łatwo będzie można takie prawo unieważnić.

-4-
Rejestracja wzoru przemysłowego nie uprawnia Cię do posługiwania się symbolem ®

Charakterystyczna R-ka w kółeczku cieszy się dobrą opinią wśród konsumentów.

Większość osób odbiera ją jako informację, że oznaczony nią towar jest oryginalny, albo o wysokiej jakości. To akurat mit bo przepisy wyraźnie wskazują, że tym symbolem może się posługiwać przedsiębiorca, który zarejestruje swój znak towarowy.

Symbol ® jest skrótem od angielskiego słowa „registered”.

Niestety nie istnieje analogiczny symbol, którym można oznaczać wzory przemysłowe. Co więcej jeżeli swojego znaku nie chronisz, a umieścisz w jego okolicy R-kę to łamiesz prawo za co grozi kara grzywny.

Zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego. Podsumowanie.

Strategię prawnej ochrony marki powinieneś oprzeć o rejestrację znaku towarowego.

To zdecydowanie najlepsza i najsilniejsza forma ochrony. Zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego możesz z kolei wykorzystać do jej wzmocnienia. Koszty rejestracji są tutaj niższe, a w niektórych przypadkach wzory przemysłowe dają Ci możliwość interwencji tam, gdzie kończy się ochrona znaków towarowych.

Poza tym pamiętaj, że większość spraw spornych nie trafia do sądu, a kończy się ugodą. Idealnie jakbyś mógł pokazać konkurentowi całe portfolio praw z rejestracji, które Ci przysługują. Zauważ, że jeżeli chronisz markę firmy w formie:

• znaku słownego i słowno-graficznego oraz
• w 5 wariantach kolorystycznych jako wzory wspólnotowe,

to dysponujesz 7 świadectwami rejestracji.

W takim przypadku przeciwnik będzie musiał, albo się z Tobą dogadać, albo podjąć próbę unieważnienia aż 7 prawo ochronnych. Kosztowo jest to ogromne obciążenie więc prawdopodobnie będzie bardziej skory do rozmów ugodowych.

Jak więc widzisz zastrzeżenie firmowego logo jako wzoru przemysłowego ma swoje zalety, choć nie jest pozbawione wad.