Slider

Niedawno pisałem opinię prawną dotyczącą ciekawego znaku towarowego. Kontrowersje budziło to, że był on faktycznie prostym zestawieniem kolorów, a jego wzór od dziesiątek lat obecny jest na rynku. Klient pytał czy używając tego wzoru złamie prawo. Ten przypadek opiszę w jednym z kolejnych artykułów. Dziś opowiem Ci o podobnej sprawie, w której unieważniono znak towarowy słynnej szachownicy Louis Vuitton.

Dlaczego unieważniono znak towarowy słynnej szachownicy Louis Vuitton?EUTM-000370445

Atakując kogoś pamiętaj, że możesz swój znak towarowy stracić.

Zauważyłem, że wiele osób jest święcie przekonanych, że rejestracja znaku towarowego daje im pewność zwycięstwa w sądzie. I dotyczy to nie tylko przedsiębiorców, ale i wielu prawników. Tymczasem jak za chwilę przeczytasz, nie jest to takie oczywiste.

Faktycznie prawo ochronne do znaku towarowego daje Ci pewien monopol prawny na dane oznaczenie. Tylko, że w określonych przypadkach zaatakowany przez Ciebie konkurent może Ci to prawo unieważnić.

Najczęściej zrobi to wtedy, kiedy go do tego zmobilizujesz… swoim pozwem.

 

W urzędach zajmujących się rejestrowaniem znaków towarowych pracują tylko ludzie.

A rzeczą ludzka jest popełniać błędy.

Eksperci czasami przyznają ochronę na dość zaskakujące znaki towarowe. Istnieje więc procedura, dzięki której można spróbować kontrowersyjny znak towarowy unieważnić.

Niekiedy po latach, błąd eksperta da się naprawić.



Ostatnio taki los spotkał, moim zdaniem, szkodliwy znak przedstawiający Kostkę Rubika.

Dlaczego unieważniono znak towarowy słynnej szachownicy Louis Vuitton?EUTM-000162784

 

Jak unieważniono znak towarowy szachownicy Louis Vuitton?

Wyrok Sądu (druga izba)
z 21 kwietnia 2015 r.
w sprawie T–359/12

 

Prawie 20 lat temu, w 1998 roku, luksusowy dom mody Louis Vuitton,  uzyskał prawo ochronne na ww. unijny znak towarowy. Znak stanowił wzór w brązowo-beżową szachownicę. Ochroną objęte zostały towary z klasy 18-stej takie jak:

wyroby skórzane, torby, kufry, torebki, portmonetki

 

W 2008 roku do ochrony zgłoszono również szachownicę w odcieniach szarości:

Dlaczego unieważniono znak towarowy słynnej szachownicy Louis Vuitton?EUTM-006587851

Znak ten podzielił los swojego kolorowego poprzednika.

 

Louis Vitton powołując się na przysługujące mu prawa, wywierał presję na konkurentów, aby ci nie wchodzili w podobne oznaczenia. Jeden z nich postanowił zagrać ostrzej i w 2009 r. złożył wniosek o unieważnienie tego znaku towarowego w zakresie wszystkich wskazanych towarów.

Decyzja Wydziału Unieważnień EUIPO (dawniej OHIM).

W 2011 roku Wydział Unieważnień uwzględnił wniosek.

Uznano, że  wzór w szachownicę o łańcuszkowej i wątkowej strukturze, z którego składa się ten znak, jest jednym z najbardziej podstawowych wzorów stosowanych dla dekoracji. Jest to o tyle istotne, że odbiorcy będą to oznaczenie odbierali jedynie jako motyw dekoracyjny. Nie pełni ono w związku z tym podstawowej funkcji odróżniającej. A aby dane oznaczenie mogło pełnić funkcję znaku towarowego, musi nadawać się do odróżniania towarów jednego przedsiębiorcy od towarów tego samego rodzaju innego przedsiębiorcy.

Wydział Unieważnień uznał również, że sporny znak towarowy nie odbiega w znaczący sposób od norm i zwyczajów branżowych, a Louis Vuitton Malletier nie udowodnił, że znak nabrał charakteru odróżniającego na skutek jego stosowania.

Francuski dom mody odwołał się od tej decyzji, ale Pierwsza Izba Odwoławcza EUIPO utrzymała ją w mocy. Louis Vuitton złożył więc skargę do Sądu.

Wyrok Sądu.

Sąd ustalił, że w odniesieniu do rozpatrywanych towarów sporny znak towarowy stanowi wzór, który pokrywa te towary w całości lub części. A to oznacza, że znak odpowiada wyglądowi towarów, które oznacza.

Przykład:

Dlaczego unieważniono znak towarowy słynnej szachownicy Louis Vuitton?

Sąd uznał, że wzór brązowo-beżowej szachownicy nie odbiega w znaczący sposób od norm lub zwyczajów stosowanych w branży modowej i w związku z tym nie pozwala na odróżnienie produktów nim oznaczonych od produktów innych przedsiębiorstw.

 

Zdaniem Sądu, wzór w szachownicę:

jest podstawowym i przeciętnym wzorem graficznym, ponieważ składa się z symetrycznego ciągu kwadratów o tym samym rozmiarze, które odróżniają się dzięki zmieniającym się na przemian odmiennym kolorom, w niniejszym wypadku brązowemu i beżowemu. Wzór ten nie zawiera zatem żadnej istotnej zmiany w stosunku do zwykłego przedstawienia szachownicy i odpowiada tradycyjnemu modelowi takiego wzoru.

Nawet zastosowany w towarach takich jak towary należące do klasy 18, sporny wzór nie odbiega od normy ani od zwyczajów branżowych, ponieważ takie towary są ogólnie pokrywane materiałami różnych rodzajów, a wzór w szachownicę, ze względu na swoją wielką prostotę, może stanowić jeden z tych wzorów.

Motyw szachownicy znany jest od stuleci.

Co ciekawe, Sąd zgodził się z wnioskami Izby Odwoławczej, że wzór w szachownicę stanowi motyw, który zawsze istniał i był wykorzystywany w branży sztuki dekoracyjnej. Jednym z dowodów na to miała być tkanina z Bayeux. Jest to płótno o długości ponad 70 metrów (!) przedstawiające podbój Anglii przez Wilhelma I Zdobywcę. Pierwsza wzmianka o tym zabytku pochodzi z 1476 r.

 

Przeglądając zdjęcia tej tkaniny w internecie znalazłem znajome motywy:

Dlaczego unieważniono znak towarowy słynnej szachownicy Louis Vuitton?

Tutaj z kolei ciekawy dokument BBC na ten temat:



Dlaczego unieważniono znak towarowy słynnej szachownicy Louis Vuitton?
Sąd zauważył, że wątkowy i łańcuszkowy wzór, który zawarto w każdym z kwadratów szachownicy, odpowiada zamierzonemu wizualnemu efektowi przeplatania się dwóch różnych materiałów.

Z graficznego punktu widzenia przedstawienie szachownicy o zmieniających się na przemian kolorach brązowym i beżowym oraz wrażenie przeplatania się nici nie zawierają żadnej istotnej zmiany w stosunku do zwykłego przedstawienia takich towarów.

Docelowy krąg odbiorców będzie więc postrzegał to oznaczenie wyłącznie jako przeciętny i powszechny wzór.

 

Kwestia wtórnej zdolności odróżniającej.

Sąd uznał także, że wzór brązowo-beżowej szachownicy nie nabył tzw. wtórnej zdolności odróżniającej. Czyli w następstwie intensywnego używania nie zaczął kojarzyć się odbiorcom bezpośrednio z francuskim domem mody.

W wyroku zwrócono uwagę, że uzyskanie charakteru odróżniającego na skutek używania znaku musi zostać udowodnione w odniesieniu do całego terytorium, na którym znak był pozbawiony tego charakteru. Louis Vuitton Malletier nie przedłożył na to jednak przekonujących dowodów.

Wyrok Sądu

  • Skarga na decyzję o unieważnieniu znaku towarowego zostaje oddalona.

Szachownica Louis Vuitton jednak w mocy?

Kiedy analizowałem tę sprawę, dotarłem do informacji, że Louis Vuitton odwołał się do Trybunału Sprawiedliwości UE. Jego wyrok definitywnie odpowiedziałby na pytanie czy ten znak towarowy zostanie unieważniony czy też nie.

I teraz uwaga!

Strony tego sporu porozumiały się i wycofano wniosek o unieważnienie znaku.

Po przegranej, dom mody był w fatalnej pozycji negocjacyjnej, więc mogę się tylko domyślać co skłoniło jego przeciwnika do wycofania wniosku 🙂

Niemniej to pokazuje ciekawą taktykę działania wielkiej firmy.

Najwyraźniej utrzymanie tego znaku w mocy było dla niej szalenie ważne. Faktycznie, obecnie nadal może ona straszyć konkurencję oraz realnie blokować jej działania np. poprzez zajmowanie “podrobionego” towaru na granicy.

Taki przedsiębiorca będzie miał do wyboru albo się dogadać albo poświęcić kolejne 6 lat życia na unieważnienie tego znaku towarowego. Najpewniej wielu odpuści sobie walkę, choć jak pokazuje opisana przeze mnie sprawa, szanse na unieważnienie tego znaku są ogromne.



Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zapisz się na subskrypcję. Powiadomię Cię o nowych artykułach.
Dodatkowo jako gratis otrzymasz mój eBook pt.:
„10 RZECZY, KTÓRE MUSISZ WIEDZIEĆ O OCHRONIE MARKI”


 

Ostatnio pisałem, że znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną. Wszystko zależy od użytych w nich słów. Dziś przeczytasz o tym jaki wpływ na poziom ochrony prawnej ma fantazyjna szata graficzna. W skrócie: im poziom fantazji, oryginalności, nieoczywistości jest wyższy, tym lepiej.

Fantazyjna szata graficzna.Jakie korzyści daje fantazyjna szata graficzna?

 

1. Pozwala wyróżnić się na tle konkurencji.

Dzięki temu, konsument łatwiej zauważy i zapamięta Twoją firmę lub produkt.

Z drugiej strony wśród firm, którym pomagam rejestrować znaki towarowe, zauważyłem wyraźną tendencję do minimalizmu. Szata graficzna ich logo zrobiona jest bez wielkich fajerwerków, czyli prosto i ze smakiem.

Osobiście podoba mi się taki styl, choć nie można tu przesadzić. Znam przypadki kiedy zrobiono rebranding naprawdę ładnych graficznnie znaków, zastępując je… czarnym napisem na białym tele.

 

Przy okazji moich dalszych rozważań zobacz z jakich elementów może składać się logo. Za przykład niech posłuży nam unijny znak towarowy mojego klienta (nr EUTM-014015051).

Czym jest logo, sygnet i logotym (fantazyjna szata graficzna).


2. Fantazyjna szata graficzna – ratunek dla znaków opisowych.

Czasami zdarza się, że przedsiębiorca posługuje się w działalności nazwą opisową. Chodzi o określenia, które jednoznacznie wskazują do oznaczania czego służą.

Przykład:

Urząd Patentowy RP odmówił rejestracji słownego znaku towarowego PolskiBus, tłumacząc, że jest to logiczne wskazanie usług przewozu polskimi autobusami.

 

Jak widzisz znaków opisowych się nie rejestruje. Szansę na uzyskanie ochrony mają jednak znaki sugerujące lub aluzyjne. Jest to kategoria oznaczeń, która sugeruje jedynie jakie towary lub usługi oznacza. Konsument musi więc poczynić pewien wysiłek intelektualny aby domyślić się o co chodzi.

Problem w tym, że często, ciężko ze stuprocentową pewnością określić, czy konkretny znak towarowy jest jeszcze aluzyjny czy już opisowy.

 

Jeżeli więc nie chcesz ryzykować odmowy rejestracji, zdecyduj się na zgłoszenie znaku słowno-graficznego (logo). Nawet jeżeli ekspert uzna, że Twój znak na płaszczyźnie fonetycznej jest opisowy, to ochronę przyzna ze względu na jego fantazyjną szatę graficzną.

Słowo klucz to “fantazyjna”. Zwykły czarny napis na białym tle to żadna fantazja. Podobnie zresztą jak rysunek chleba do oznaczania pieczywa.

Fantazyjna szata graficzna to taka, która pozwala odróżnić się od konkurencji. Konsument musi mieć możliwość zapamiętania jej charakterystycznych elementów. I to będzie właśnie oceniane na etapie zgłoszenia.



3. Fantazyjna szata graficzna ułatwia rejestrację znaku towarowego.

Kiedy robię dla moich klientów badanie zdolności rejestrowej znaku towarowego, często znajduję różne kolizje. Zazwyczaj nie są to znaki kropka w kropkę identyczne.  Częściej chodzi o podobieństwo zawartych w nich słów. Różnice mogą być mniejsze (np. jednej literki) lub większe (dodatkowe słowo).

Koniec końców jako rzecznik patentowy muszę ocenić, czy kolizyjny znak jest na tyle podobny do badanego, że może wprowadzać w błąd.

Jeżeli porównywane znaki mają ubogą grafikę (albo jako znaki słowne nie mają jej wcale) ryzyko pomyłki jest większe. W takim przypadku doradzam aby właściciel nowego znaku ubogacił logo dodając np. oryginalny sygnet.

Wszystkie te zmiany powinny być dokonywane w kontekście znaku kolizyjnego. Chodzi o to aby jak najmocniej się od niego odróżnić.

I to jest też moment, kiedy klient musi zrozumieć, że im bardziej fantazyjna będzie szata graficzna jego znaku tym wyższe będą szanse na jego rejestrację.


PRZYKŁADY

Poziom fantazji szaty graficznej może być niski, średni bądź wysoki. Myślę, że nic nie przemówi do Ciebie lepiej niż przykłady z życia wzięte. Przejrzałem więc rejestry znaków towarowych i poszeregowałem wybrane znaki według tych kategorii.

1 – Szata graficzna o niskim poziomie fantazji.

Do tej grupy można zaliczyć oznaczenia, które są najmniej “udziwnione”. Najczęściej są to zwykłe jednokolorowe napisy. Nie mają żadnych elementów dodatkowych jak np. sygnet.
 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie niskim.EUTM-014220222

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie niskim.R-286923

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie niskim.EUTM-014230676

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie niskim.EUTM-010872596

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie niskim.R-286955

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie niskim.EUTM-010939973

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie niskim.R-28750

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie niskim.EUTM-010793503


2 – Szata graficzna o średnim poziomie fantazji.

Tutaj znaki posiadają już sygnet, który jest najbardziej charakterystyczną częścią znaku. Z drugiej strony sam napis często jest mało fantazyjny. Tak czy inaczej, widać tutaj, że grafik włożył nieco więcej inwencji twórczej w przygotowanie logo.
 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie średnim.R-287279

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie średnim.R-287289

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie średnim.R-287459

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie średnim.R-287482

To ciekawy przypadek znaku towarowego, który na płaszczyźnie fonetycznej jest opisowy (usługi stolarskie), ale dostateczną zdolność odróżniającą uzyskał dzięki grafice.
 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie średnim.R-287519

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie średnim.EUTM-014134043

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie średnim.EUTM-014220503


Fantazyjna szata graficzna na poziomie średnim.EUTM-014223689

 

3 – Szata graficzna o wysokim poziomie fantazji.

W tej grupie znalazły się znaki, które zawierają najwięcej elementów fantazyjnych, takich jak sygnet, oryginalna czcionka czy zestawienia kolorystyczne.
 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie wysokim.EUTM-015962962

Kiedy tłumaczę klientom jak fantazyjny powinien być znak towarowy, za wzór podaję zawsze znak Coca-Cola. Jest to jedna z najbardziej rozpoznawalnych marek na świecie. Logo stworzone jest z wyróżniającej się czcionki i w zestawieniu z kolorem czerwonym ma wysoką zdolność odróżniającą.

Takich przykładów mam jednak więcej 🙂
 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie wysokim.R-287011

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie wysokim.R-287009

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie wysokim.EUTM-013771721

Ciekawy znak i wysoce fantazyjna szata graficzna. Tylko chyba słabo czytelna.

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie wysokim.R-286994

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie wysokim.EUTM-000139121

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie wysokim.EUTM-000139121

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie wysokim.EUTM-014136741

 

Fantazyjna szata graficzna na poziomie wysokim.EUTM-014227011


Podsumowując.

Warto dobrze przemyśleć wybór nazwy dla swojej firmy.

Ja często powtarzam, że idealna marka powinna zadowolić nie tylko marketingowca, ale i rzecznika patentowego. Naturalnie powinna przyciągać uwagę konsumentów i dać się łatwo zapamiętać. Cóż jednak z tego, jeżeli nie będzie można jej zmonopolizować (tj. zarejestrować w Urzędzie Patentowym).

Odnoszę wrażenie, że to czy znak będzie miał silną czy słabą ochronę, stanowi kwestię przypadku. Mało kto bierze pod uwagę aspekty prawne już na etapie kreowania marki. Klienci trafiają do mnie, kiedy chcą swój zaprojektowany znak zastrzec. W takim przypadku mam ograniczone możliwości działania. Właściwie ograniczają się one do nalegania na “podrasowanie szaty graficznej”.

Totalny rebranding w postaci stworzenia nowej nazwy jest dla klientów bolesny. Chociażby z tego powodu, że do starej nazwy już się emocjonalnie przywiązali.

Tymczasem posiadanie znaku towarowego o silnej ochronie prawnej ma same zalety. Taki znak pozwoli Ci trzymać konkurencję na większy dystans niż w przypadku znaków o niższym poziomie ochrony. To świetnie przydaje się przy:

 

Cechy znaku silnego od strony prawnej:

  1. Nie opisuje wprost towarów ani usług, które oznacza.
  2. Różni się wyraźnie od znaków towarowych konkurentów.
  3. Składa się z fantazyjnych słów.
  4. Posiada wysoce fantazyjną szatę graficzną.
  5. Nie stanowi oznaczenia wyłączonego z rejestracji (np. symbol Polski Walczącej).

 

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zapisz się na subskrypcję. Powiadomię Cię o nowych artykułach.
Dodatkowo jako gratis otrzymasz mój eBook pt.:
„10 RZECZY, KTÓRE MUSISZ WIEDZIEĆ O OCHRONIE MARKI”


 

Zarejestrowane znaki towarowe posiadają słabą, średnią bądź silną ochronę prawną. Wszystko zależy od użytych w nich słów. Powinieneś o tym pamiętać już na etapie wybierania nazwy dla swojej firmy. Inaczej ochrona prawna uzyskana w następstwie rejestracji będzie tylko iluzoryczna. A tego byś nie chciał prawda?

 
Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną

Znaki towarowe różnią się siłą ochrony prawnej.

To może być dla Ciebie zaskoczeniem, ale faktycznie tak jest.

Znak znakowi nierówny. A zauważyłem, że wiele osób, które zastrzegło swoją markę chciałoby, cytując jednego z moich klientów “dojechać konkurencję”. Czyli zmusić ją do zmiany używanej dotychczas nazwy.

Jeżeli Twój znak posiada silną ochronę prawną (o czym piszę dalej), to może Ci się to udać. Tylko z mojego doświadczenia wynika, że częściej przedsiębiorcy wybierają nazwy o średniej bądź niskiej sile ochrony.

 
No i właśnie w oparciu o kryterium siły ochrony znaki można podzielić na:
 

1) Znaki towarowe posiadające słabą ochronę prawną.

Niski poziom ochrony jest następstwem tego, że w tych znakach użyto słów, których nie da się zmonopolizować. Słowa te należą bowiem do określeń wolnych i każdy może się nimi legalnie posługiwać. Do grona znaków słabych należą:

 

Znaki opisowe (ogólnoinformacyjne).

Są to znaki które jednoznacznie wskazują do oznaczania czego służą. Poświęciłem im osobny artykuł pt.: Opisowe znaki towarowe – poważny problem wielu firm.

Przykład:

Pod domeną naturalne-kosmetyki24.pl prowadzony jest sklep z kosmetykami. Marka tego sklepu w całości składa się z określeń opisowych. Potencjalny konsument od razu odbierze ją jako informację o sklepie, w którym przez 24 godziny na dobę są sprzedawane kosmetyki.

 

Znaki rodzajowe (generyczne).

To bardzo ciekawa kategoria znaków towarowych. Są to określenia, które choć początkowo były fantazyjne, to w następstwie ogromnej popularności ludzie zaczęli je kojarzyć z określoną kategorią towarów lub usług.

Przykład:

Na początku lat 90-tych nikt nie wiedział co kryje się pod słowem “chwilówki”. 10 lat później niemal każdy rozumie, że są to krótkoterminowe pożyczki. Tym samym, początkowo fantazyjny znak towarowy utracił swoją zdolność odróżniającą. Dziś “chwilówki” to rodzaj usługi.

 

Więcej o znakach rodzajowych mówię w poniższym nagraniu.



Znaki nienadające się do odróżniania towarów bądź usług.

Podstawową funkcją znaku towarowego jest możliwość odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od takich samych lub podobnych towarów innego przedsiębiorstwa. Upraszczając, słowo które się do tego nie nadaje, nie może być traktowane jako znak towarowy.

Przykład:

Słowo “okazje” używane jest absolutnie w każdej branży jako zachęta do dokonania zakupów. Podmiot, który zastrzegłby taki znak, zdecydowanie utrudniłoby innym prowadzenie działalności gospodarczej. Urząd Patentowy, stojąc niejako na straży wolnego rynku, z pewnością odmówiłby jego rejestracji.



Jak rejestruje się słabe znaki towarowe?

Słaby znak towarowy nie ma szans na ochronę w (najsilniejszej) wersji słownej.

Jeżeli jednak zgłaszający ubierze znak w fantazyjną szatę graficzną to sprawi, że uzyska on wymaganą zdolność odróżniającą.

Tylko, że ochrona obejmie wtedy jedynie “garniturek”, a nie zawarte w logo słowo.

 

Przykład:

Udało się zarejestrować taki oto znak towarowy:

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-243236

Jak się pewnie domyślasz znak służy do oznaczania jajek. Jego szata graficzna nie jest jakoś wybitnie oryginalna, ale dla Urzędu Patentowego RP to wystarczyło. Z kolei WYBORNE JAJO w wersji słownej (Z-374119) nie dostało ochrony.

 

Kilka lat temu napisałem artykuł pt.: PolskiBus – prześwietlamy przewoźnika.

Wskazywałem w nim, że początkowo próbowano zarejestrować słowny znak towarowy polskibus (Z-374320), ale Urząd Patentowy RP uznał, że jest to zwykła informacja o usługach przewozu polskimi autobusami. Nie miał jednak takich obiekcji, kiedy zgłoszono do ochrony takie logo:

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-248655

 

Jeżeli chodzi o kredyty “chwilówki”, to w bazach znaleźć można kilka przypadków:

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.

 

No i na koniec:

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-270121

przeznaczony oczywiście do oznaczania nawozów 🙂

 

2) Znaki towarowe posiadające średnią ochronę prawną.

Do tej kategorii można zaliczyć znaki aluzyjne oraz sugerujące.

Znaki sugerujące, jak sama nazwa wskazuje, sugerują określone cechy towarów lub usług. Z kolei znaki aluzyjne stanowią aluzję do tych cech. Istnieje możliwość ochrony takich oznaczeń w wersji słownej, ponieważ nie stanowią one oznaczeń wprost opisowych.

Konsument musi tutaj poczynić pewien wysiłek intelektualny aby rozszyfrować co pod takim znakiem jest oferowane.

 

Tylko granica pomiędzy znakiem opisowym a aluzyjnym/ sugerującym jest trudna do wyłapania. Rzecznicy patentowi mają tutaj często pole do popisu, jeżeli Urząd Patentowy chce odmówić przyznania ochrony.

 

Przykład:

1 – KURCZAKOS, R.242741 (do oznaczania m.in. potraw z drobiu).

2 – SMAKUŚ, R-129543 (do oznaczania m.in. środków odżywczych dla dzieci)

3 –

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-260086

do oznaczania m.in. wypieków.

 

Niewątpliwie znaki sugerujące/ aluzyjne mają przewagę nad opisowymi. Jako, że można je zarejestrować w wersji słownej, obejściem prawa nie będzie jedynie zmiana grafiki. Tylko, że na płaszczyźnie słownej ta fantazja jest jedynie częściowa.

Konkurent spokojnie może zlecić stworzenie nazwy zaczynającej się od słów “kurczak” “smak” czy “piek”. Tym samy, do pewnego stopnia, może przybliżyć się do wybranego oznaczenia. Z tego właśnie powodu mówi się, że znaki te posiadają średnią ochronę prawną.

 

3) Znaki towarowe posiadające silną ochronę prawną.

Chodzi tu o oznaczenia, które posiadają wysoką zdolność odróżniającą. Czyli w najmniejszym nawet stopniu nie wskazują na towary lub usługi, które mają oznaczać.

I tutaj od razu zmierzę się z pewnym mitem. Aby znak towarowy był uznany za fantazyjny, wcale nie musi być neologizmem, czyli nowo wymyślonym słowem, którego nie ma w słowniku.

 

Przykładowo, silną ochronę prawną posiadają znaki:

 

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-285109

Przeznaczony do oznaczania napojów bezalkoholowych.

 

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-269621

Przeznaczony do oznaczania usług medycznych.

 

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-268030

Przeznaczony do oznaczania napojów alkoholowych.

 

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R.277188

Przeznaczony do oznaczania urządzeń grzewczych.

 

Oczywiście znaki będące neologizmami również mogą posiadać silną ochronę prawną. Warunek jednak jest taki, że nie mogą należeć do kategorii oznaczeń sugerujących lub aluzyjnych. Na płaszczyźnie fonetycznej muszą więc być całkowicie fantazyjne.

 

Ja zawsze jako wzór podaję:

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-167806

Patrząc na ten znak, postaraj się pominąć fakt jego ogromnej rozpoznawalności. Chodzi jedynie o jego konstrukcję. Na płaszczyźnie fonetycznej w żadnym fragmencie nie sugeruje towarów, które oznacza (m.in. paliwa)

 

Silną ochronę prawną posiadają również znaki:

 

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-270834

Przeznaczony do oznaczania materiałów paliwowych.

 

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-277165

Przeznaczony do oznaczania sklepów.

 

Znaki towarowe mogą posiadać słabą, średnią bądź silną ochronę prawną.R-271793

Przeznaczony m.in. do oznaczania odzieży ochronnej dla motocyklistów.

 

Co daje znak towarowy posiadający silną ochronę prawną?

Korzyści są bardzo duże.

Przy znakach posiadających słabą bądź średnią ochronę, konkurencja ze swoimi oznaczeniami może się do Ciebie przybliżać. Oczywiście to jak bardzo, zależy od konkretnego przypadku. Konkurencja ma jednak tutaj, większe bądź mniejsze, pole manewru.

Tak na marginesie dodam tylko, że często jestem proszony o opinię czy dany znak narusza już prawo czy nie. Mój klient chce bowiem nawiązywać do jakiejś marki, ale na tyle delikatnie, aby nie narażać się na nieprzyjemności.

Przy znakach posiadających silną ochronę prawną takie operacje są utrudnione.

Znaki konkurentów muszą się różnić od siebie wyraźnie, zarówno na płaszczyźnie fonetycznej jak i graficznej. Z pewnością dodanie jednej literki to za mało. O naruszeniu prawa będzie można mówić wtedy, kiedy potencjalny konsument może być wprowadzony w błąd.

A zdecydowanie łatwiej to wykazać przy znakach silnych.

 

Ważne:

Przed wyborem nazwy zrób analizę prawną marki.

To pozwoli sprawdzić czy nie naruszysz cudzych praw.

Wnioski z tego artykułu są takie, że marka Twojej firmy powinna być maksymalnie fantazyjna. Jeżeli taki znak towarowy następnie zarejestrujesz, otrzymasz autentycznie silną ochronę prawną.

A gwarantuję Ci, że jeżeli osiągniesz sukces rynkowy, będzie to miało dla Ciebie duże znaczenie.

Konkurencja zawsze naśladuje liderów w branży. Jeżeli za bardzo się do Ciebie przybliży, będziesz miał skuteczne narzędzie prawne do wywarcia na nią wpływu.

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zapisz się na subskrypcję. Powiadomię Cię o nowych artykułach.
Dodatkowo jako gratis otrzymasz mój eBook pt.:
„10 RZECZY, KTÓRE MUSISZ WIEDZIEĆ O OCHRONIE MARKI”


 

Jest taka grupa słów, które kojarzą się konsumentom z profesjonalizmem lub bezpieczeństwem. Do tej grupy zaliczają się określenia takie jak hotel, klinika czy kancelaria. O legalności posługiwania się nazwą hotel i klinika już mówiłem. Dziś analizuję, czy można użyć słowa bank oraz kasa w nazwie firmy.
 

Określenia bank oraz kasa są chronione prawem.

Nie da się ukryć, że bank funkcjonuje w świadomości konsumentów jako instytucja szczególna. Banki zajmują się przetwarzaniem delikatnych danych oraz dokonywaniem ważnych transakcji. Co bardzo istotne, banki są instytucjami zaufania publicznego.

Wyjątkowy status banku podkreślił Sąd Najwyższy (IV CSK 236/10) mówiąc, że:

Przepisy prawa tworzą i podtrzymują wizerunek banku jako podmiotu o wyjątkowym charakterze, jako instytucji pod specjalnym nadzorem państwa, której system prawny wyznacza ramy działania w sposób znacznie bardziej szczegółowy niż innym podmiotom gospodarczym.

I faktycznie, używanie nazwy bank oraz kasa możliwe jest tylko dla podmiotów, które spełniają warunki ściśle określone m.in. w ustawie prawo bankowe.

Kiedy można użyć słowa bank oraz kasa w nazwie firmy?

Według definicji z ustawy prawo Bankowe:

Art. 2

Bank jest osobą prawną utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym.

Aby więc bank mógł działać, musi mieć na to zgodę Komisji Nadzoru Finansowego. Poza tym, powstawanie banków (np. spółdzielczych, hipotecznych czy w formie spółki akcyjnej) regulują też Kodeks spółek handlowych czy ustawa o listach zastawnych i bankach hipotecznych.

Powstawanie i działanie takiej instytucji jest zatem ściśle kontrolowane.

Założenie kasy również jest  uzależnione od spełnienia warunków prawnych, określonych przez ustawę o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.

 

Czy można użyć słowa BANK oraz KASA w nazwie firmy?

Co grozi za nieuprawnione użycie słowa bank lub kasa?

W oczach klientów, wiarygodność banków po kryzysie finansowym z 2008 r. spadła. Nadal jednak jest ona wyższa niż w przypadku instytucji parabankowych. Z pewnością wiele firm z sektora usług finansowych chętnie użyło by w swojej nazwie słowa bank czy kasa aby się uwiarygodnić.

Tymczasem, za posługiwanie się  słowem bank lub kasa, pomimo niespełnienia kryteriów wymaganych przez prawo, przewidziane są dotkliwe sankcje.

Ustawa prawo bankowe wskazuje, że taki podmiot:

  • podlega grzywnie do 5 000 000 mln złotych i
  • karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ponadto, posługiwanie się określeniem bank lub kasa przez podmiot do tego nieuprawniony będzie naruszać ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W art. 10 mówi ona, że czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub usług albo jego brak, które może wprowadzić klientów w błąd. Czynem nieuczciwej konkurencji jest również reklama wprowadzająca w błąd

Wyjątek od ogólnej zasady.

Podobnie jak w przypadku hoteli i klinik tak i tutaj można posługiwać się określeniem bank, jeżeli dany podmiot nie wykonuje usług bankowych.

Czyli kiedy w sposób oczywisty nie ma ryzyka wprowadzenia konsumentów w błąd.

 

Przeglądając bazy zarejestrowanych znaków towarowych znalazłem takie przykłady:

 

1) KRIO BANK (R-097114)

Czy można użyć słowa BANK oraz KASA w nazwie firmy?

Przeznaczony do oznaczania usług medycznych.

 

2 ) NOBILES BANK KOLORÓW (R-130136)

Przeznaczony do oznaczania środków lakierniczych.

 

3) FUNDACJA URSZULI JAWORSKIEJ BANK DAWCÓW SZPIKU (R-173728)

Czy można użyć słowa BANK oraz KASA w nazwie firmy?Przeznaczony do oznaczania usług zbierania funduszy na usługi medyczne.

 

4) IZOLACJE NA BANK (R-233814)

Czy można użyć słowa BANK oraz KASA w nazwie firmy?Przeznaczony do oznaczania materiałów izolacyjnych.

 

5) KASA CHORYCH (R-132989)

Przeznaczony do oznaczania usług muzycznych.

 

Podsumowując, to komu wolno posługiwać się określeniem bank czy kasa ściśle reguluje prawo. Kary za jego złamanie się bardzo dotkliwe, włączając w to odpowiedzialność karną. Z tego powodu podmioty, które świadczą usługi bankowe, powinny trzymać się od tych określeń z daleka.

 

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zapisz się na subskrypcję. Powiadomię Cię o nowych artykułach.
Dodatkowo jako gratis otrzymasz mój eBook pt.:
„10 RZECZY, KTÓRE MUSISZ WIEDZIEĆ O OCHRONIE MARKI”


 

Odzywa się do mnie wiele osób prowadzących startupy. Pytają czy pomogę im opatentować ich program komputerowy lub aplikację mobilną. Problem w tym, że ani programów komputerowych ani aplikacji mobilnych się nie patentuje. Przepisy nie uznają nawet takich rozwiązań za wynalazki. Od tej reguły są jednak wyjątki. I to wyjątki, które cały ten system patentowy wywracają do góry nogami.
 

 

Można opatentować wynalazek wspomagany komputerowo.

Kwestia patentowania software-u jest trudna i i od wielu lat budzi ogromne kontrowersje na całym świecie. W tym zakresie ukształtowały się właściwie dwa systemy ochrony:

  1. amerykański, bardzo liberalny jeżeli chodzi o patentowanie software-u i
  2. europejski, który formalnie wyłącza oprogramowanie z ochrony patentowej.

W obu systemach panuje zgoda co do jednego.

Można opatentować wynalazek wspomagany komputerowo. Na tym jednak ta zgoda się kończy. Rozbieżności interpretacyjne pojawiają się w ocenie, kiedy dokładnie mamy do czynienia z takim właśnie wynalazkiem.

Kiedy wynalazek nadaje się do opatentowania?

Zacznę może w tym miejscu od podstaw.

Od odpowiedzi na pytanie, czym w ogóle jest wynalazek.

Okazuje się, że ani w polskiej ustawie prawo własności przemysłowej, ani w konwencji o udzielaniu patentów europejskich nie ma definicji wynalazku. Wskazuje się tam za to wynalazki, na które są udzielane patenty.

Polska ustawa mówi:

Art. 24

Patenty są udzielane – bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

 

Najprościej mówiąc:

Wynalazek jest technicznym rozwiązaniem pewnego problemu.

Nie wchodząc w szczegóły co za tymi pojęciami się kryje, pamiętaj, że aby jakieś rozwiązanie mogło być uznane za wynalazek, musi mieć charakter techniczny.

Przepisy są tak ogólnikowe, ponieważ nie sposób przewidzieć jak rozwinie się postęp technologiczny. Z tego powodu np. wyliczenie z jakich dziedzin techniki mogą być patentowane wynalazki szybko by się zdezaktualizowało.

 

Co to znaczy, że wynalazek musi mieć charakter techniczny?

Jeżeli zgłosisz wynalazek do Urzędu Patentowego, ten sprawdzi czy spełnia on wszystkie ustawowe wymogi. Zanim jednak ekspert przystąpi do analizy czy Twoje rozwiązanie jest:

  • nowe,
  • posiada poziom wynalazczy i
  • nadaje się do przemysłowego stosowania,

oceni czy ma ono w ogóle techniczny charakter.


Również w tym przypadku próżno szukać w przepisach definicji tego pojęcia.

Najprościej mówiąc:

Aby jakieś rozwiązanie miało charakter techniczny, musi oddziaływać na materię.

Urząd nie uzna przedmiotu zgłoszenia za wynalazek, jeżeli nie dotyczy on żadnego wytworu materialnego nadającego się do wykorzystania, ani określonego sposobu technicznego oddziaływania na materię.

W kontekście tego co napisałem, przyjmuje się, że aplikacje mobilne i programy komputerowe „jako takie” mają nie-techniczny charakter. Nie mieszczą się bowiem w żadnej z dziedzin techniki.

 

Potwierdzają to zarówno przepisy polskiej ustawy Prawo własności przemysłowej:

Art. 28

Za wynalazki, w rozumieniu art. 24, nie uważa się w szczególności:

[…]

5) programów do maszyn cyfrowych;

 

jak i i konwencji o patencie europejskim:

Art. 52

1. Patenty europejskie udzielane są na wynalazki, które nadają się do przemysłowego stosowania, są nowe i posiadają poziom wynalazczy.

2. Nie uważa się za wynalazki w rozumieniu ust. 1 w szczególności:

[…]

c) schematów, zasad i metod przeprowadzania procesów myślowych, rozgrywania gier albo prowadzenia działalności gospodarczej oraz programów komputerowych;

Oba akty prawne jednoznacznie więc wskazują, że programy komputerowe nie są wynalazkami. A skoro nie są wynalazkami, to nie można ich opatentować.
 

Czy można opatentować program komputerowy lub aplikację mobilną?

Czym jest program komputerowy i aplikacja mobilna?

Niby to co powiedziałem wydaje się logiczne. Tylko, że problemy zaczynają się, kiedy wejdziemy w szczegóły. Kontrowersje budzi już w ogóle to, czym jest program komputerowy i aplikacja mobilna.

Ścierają się tutaj takie dwa poglądy:

  1. Według pierwszego – program komputerowy to zestaw instrukcji, czyli czysty kod.
  2. Według drugiego – te instrukcje łączy się z jakimś nośnikiem, np. płytą DVD, w konsekwencji czego komputer wykonuje program.

Jednoznaczne określenie czym jest program komputerowy ma elementarne znaczenie dla ustalenia czy posiada on ten charakter techniczny czy nie.

No bo zobacz, przyjmując, że program komputerowy to czysty kod zawieszony gdzieś w próżni, to nie jest on materialnym wytworem. Tylko, że ten program nigdy w tej próżni nie występuje. Zawsze jest zapisany na dysku komputera czy obecnie, często smartfona.


USA vs Europa – różnice w patentowaniu oprogramowania.

1. Możliwości patentowania programów komputerowych w USA.

Czy można opatentować program komputerowy lub aplikację mobilną?Jeżeli chodzi o patentowanie software-u, to prawo amerykańskie różni się od tego w Europie.

Po pierwsze, nie wyłącza ono programów komputerowych z zakresu patentowlanych wynalazków. A jako, że amerykańskie prawo jest precedensowe, to ostatecznie sądy wskazały co może podlegać ochronie patentowej, a co nie.

I tak wykluczono z patentowania m.in:

  • abstrakcyjne idee czy
  • zjawiska naturalne.

W amerykańskich przepisach nie występuje również wyraźny wymóg aby wynalazek miał charakter techniczny.

W efekcie tego możliwości patentowania programów komputerowych i aplikacji mobilnych są tam większe niż w Europie.



Początkowo przyjmowano, że program komputerowy chroniony jest jedynie w oparciu o prawo autorskie. Z biegiem lat sądy amerykańskie zliberalizowały swoje stanowisko i zaczęły uznawać patenty na wynalazki, których częścią jest program komputerowy.

A doprowadzili to tego sami rzecznicy patentowi, którzy robili dość sprytne opisy patentowe. Łączyli w nich program komputerowy zawsze z jakimś urządzeniem. Nawet jeżeli to urządzenie należało już do stanu techniki.

I w jednym z orzeczeń sąd potwierdził, że komputer z wgranym programem różni się od komputera bez takiego programu. Tym samym, jako całość, rozwiązanie taki nadaje się do opatentowania. Jednak nawet w Stanach Zjednoczonych nie chroni się abstrakcyjnego programu komuterowego.

Czyli programu, który nie ma odniesienia do świata fizycznego.

Jako ciekawostkę powiem Ci, że najnowsze orzeczenia amerykańskich sądów odchodzą od liberalnego podejścia do patentowania programów komputerowych i aplikacji mobilnych.


2. Możliwości patentowania programów komputerowych w Europie.

Jeżeli chodzi o praktykę orzeczniczą Europejskiego Urzędu Patentowego (EPO), to wyklucza ona patentowanie programów komputerowych “jako takich”.

Pod koniec lat 90-tych EPO wydał decyzję w dwóch sprawach IBM-u (T 1173/97 oraz T 935/97). Wskazywał w nich, że charakter techniczny takiego programu nie może wynikać jedynie z tego, że jest on przeznaczony do komputera.

Co prawda w wyniku działania takiego programu zachodzą pewne zjawiska fizyczne jak przepływ prądu, ale stanowi to wspólną cechę wszystkich programów komputerowych. Charakter techniczny ma jedynie taki program komputerowy, który wywołuje dalsze skutki techniczne.


Przykład:

Program komputerowy zarządzający za pomocą komputera pracą maszyny.



Pomimo tego orzeczenia, w 2006 r zapadło inne, dość kontrowersyjne. Dotyczyło ono sprawy Microsoft (T 424/03). Mówiło ono, że program komputerowy zapisany na nośniku nie jest programem komputerowym „jako takim”, przez co nadaje zastrzeganemu przedmiotowi charakter techniczny.

No i tym sposobem, Europejski Urząd Patentowy zaczął liberalizować swoją praktykę.

Z kolei Urząd Patentowy RP twardo odmawia patentowania programów komputerowych.

Czy można opatentować program komputerowy lub aplikację mobilną?Jeden z licznych patentów firmy Apple (US 20080068372 A1)


Możliwość patentowania oprogramowania budzi kontrowersje.

Kwestia patentowania programów komputerowych i aplikacji mobilnych od lat budzi wiele kontrowersji. W ramach Unii Europejskiej próbowane je ostatecznie rozstrzygnąć.

Komisja Europejska w 2002 r. wystąpiła z projektem dyrektywy mającej na celu ujednolicenie zasad udzielania patentów na wynalazki urzeczywistnione za pomocą komputera.

Najprośceij mówiąc:

Obecnie dalej stosunkowo nieprecyzyjne przepisy są różnie interpretowane przez urzędy krajowe.

Postawiono sobie tam ambitny cel wytyczenia linii demarkacyjnej pomiędzy niepatentowalnym abstrakcyjnym programem komputerowym, a patentowalnym wynalazkiem wspomaganym komputerowo.

Pomimo bardzo zaawansowanych prac, nie udało się dojść do kompromisu. Ostatecznie w 2005 r. Parlament Europejski projekt odrzucił.

Czyli można powiedzieć, że nic się nie zmieniło.


Wśród zwolenników udzielania patentów na programy komputerowe i aplikacje mobilne są międzynarodowe koncerny z branży IT typu Microsoft czy Siemens.

Przeciwnicy podnoszą, że obecny system oparty na ochronie prawno-autorskiej jest dobry, bo chroni małe i średnie przedsiębiorstwa. Czyli korzystnie wpływa na konkurencyjność i innowacyjność na rynku.

A wynika to z tego, że prawo autorskie chroni głównie kod programu, ewentualnie jego wygląd, a nie jego funkcjonalność. Osoba trzecia może zatem stworzyć program oparty na tych samych zasadach i na tej samej idei, jeśli wyrazi go w inny sposób.


Podsumowanie.

Abstrakcyjnego programu komputerowego czy aplikacji mobilnej się nie patentuje.

I jest to zasada, która obowiązuje również w bardzo liberalnym amerykańskim modelu ochrony. Wynika to z tego, że taki software nie ma charakteru technicznego, a więc w ogóle nie jest traktowany jako wynalazek.

Czysty kod takiego programu jest za to chroniony prawem autorskim.

Można jednak opatentować wynalazek wspomagany komputerowo.

Problem w tym, że różne urzędy patentowe bardziej bądź mniej liberalnie to pojęcie interpretują. Stąd to, co teoretycznie dałoby się opatentować w Stanach Zjednoczonych czy EPO, może być nie do zastrzeżenia w Polsce.

No i co ważne – w takim wypadku prawa wyłączne nie będą obejmowały jedynie programu, ale całość rozwiązania wraz z urządzeniem.


Świetnie zobrazował to prof. Michał du Vall w “Prawo patentowe” (Warszawa 2008):

Nowy program sterujący przeciwpoślizgowym systemem hamulcowym (ABS) sam w sobie nie jest patentowalny. Patentowalny jest natomiast sposób hamowania, w którym program komputerowy może być nieodłączną częścią. Jednakże prawa wyłączne wynikające z prawa patentowego nie obejmują tego programu.

 

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zapisz się na subskrypcję. Powiadomię Cię o nowych artykułach.
Dodatkowo jako gratis otrzymasz mój eBook pt.:
„10 RZECZY, KTÓRE MUSISZ WIEDZIEĆ O OCHRONIE MARKI”