Spis treści
- • Jak sprawdzić czy nazwa firmy jest zajęta?
- • Gdzie sprawdzić czy nazwa firmy jest „opatentowana”?
- • 4 bazy gdzie możesz szukać zajętych znaków towarowych
- • 2 rejestry przedsiębiorców w Polsce
- • 3 miejsca do wyszukania znaków niezarejestrowanych
- • Najczęstsze błędy przy analizie dostępności
- • Kiedy urząd odmówi rejestracji Twojego znaku?
- • Jak duże może być podobieństwo nazw?
- • Przykładowe spory o podobne marki.
Jak sprawdzić czy nazwa firmy jest zastrzeżona i bezpieczna prawnie?
Często słyszę tytułowe pytanie, ale jest ono źle zadane. Prawidłowe powinno brzmieć:
Jak sprawdzić czy dana nazwa jest bezpieczna?
Może się bowiem okazać, że wybrana przez Ciebie nazwa jest wolna, ale i tak łamie prawo! Po prostu konkurencja używa kolizyjnie podobnego słowa.
Przykład:

Weryfikacja cudzych praw do nazwy jest pełna niuansów. To mit, że taka analiza jest jak szukanie wolnej domeny internetowej . W praktyce to czy wybrana przez Ciebie nazwa jest legalna ocenia się w oparciu o tzw. reguły kolizyjności. Czyli zasady oceny podobieństwa marek. Wypracowały je sądy przez ostatnie 30 lat.
Jeżeli nie chcesz popełnić błędu zleć pełne badanie mojej kancelarii patentowej.
Ocenę podobieństwa należy dokonywać przy uwzględnieniu okoliczności, że przeciętny odbiorca zachowuje w pamięci jedynie niedoskonały obraz zapamiętanych znaków.
Wyrok ETS z dnia 22.06.1999 r. w sprawie C‐342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH
Gdzie sprawdzić czy nazwa jest zastrzeżona i zajęta?
W ramach prawidłowej weryfikacji należy sprawdzić czy istnieją:
- identyczne i podobne zarejestrowane znaki towarowe ®, co reguluje
- ustawa Prawo własności przemysłowej (PWP);
- rozporządzenie dot. unijnego znaku towarowego.
- identyczne i podobne niezarejestrowane (TM), ale używane znaki towarowe, co reguluje
- Kodeks Cywilny (KC) art. 43¹–43¹⁰;
- ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (uznk) art. 3, 5 i 10.
Bazy zarejestrowanych znaków towarowych w Urzędzie
Patentowym RP , Unii Europejskiej i na świecie.
Znaki towarowe chronione są zawsze na terytorium przynajmniej jednego kraju. To dlatego powinieneś sprawdzić podobne znaki w rejestrach:

- Urzędu Patentowego RP – LINK (ochrona na terenie Polski);
- Urzędu UE ds. Własności Intelektualnej – LINK (ochrona na terenie Unii Europejskiej);
- Światowej Organizacji Własności Intelektualnej – LINK (ochrona na terenie ponad 130 krajów świata);

a także
- TmView – LINK ( wyszukiwarka wielu krajowych urzędów).
Rada od rzecznika patentowego: Znak towarowy jest zastrzeżony w ramach określonych towarów lub usług. Na rynku mogą więc istnieć firmy o takich samych nazwach o ile działają z innych branżach. Czyli nie są dla siebie konkurencją.
Przykład:

Zobacz dostępność nazwy firmy w KRS i CEIDG
Nie ma obowiązku zgłoszenia nazwy i logo do Urzędu Patentowego. W takim przypadku przedsiębiorcy mogą korzystać z minimalnej ochrony wynikającej z wpisu do rejestru:

- KRS czyli Krajowego Rejestru Sądowego – LINK, albo
- CEIDG czyli Centralnej Ewidencji i Działalności Gospodarczej – LINK.
Rada od rzecznika patentowego: Ochrona w ramach tzw. prawa do firmy obejmuje tylko takie oznaczenia, które są używane komercyjnie. Spółka o identycznej nazwie co Twoja, która nie działa operacyjnie, raczej nie będzie dla Ciebie kolizją.
UWAGA!

Możesz obniżyć opłaty urzędowe za rejestrację marki aż o 75% dzięki dotacjom z UE. Program skierowany jest do firm z sektora MŚP, a jego górna granica wynosi 700 EUR. W zeszłym roku 100% złożonych przeze mnie wniosków zakończyło się przyznaniem grantu. Chętnie pomogę Ci uzyskać taką dotację. Po prostu 👉 napisz do mnie przez formularz.
Dalsza część artykułu pod formularzem.
Najczęstsze błędy przy sprawdzaniu nazwy
Warto sprawdzić czy nazwa firmy nie narusza prawa na znak towarowy niezarejestrowany

Sprawdzenie nazwy swojej firmy w bazie KRS, CEIDG i wyszukiwarkach znaków towarowych to nie wszystko. Może się bowiem okazać, że spółka FENIX prowadzi sklep z zabawkami o nazwie LUIZA, ale nigdzie go nie zastrzegła. Chronią ją wtedy przepisy o znakach towarowych niezarejestrowanych.
Na tym etapie sprawdź czy wybrana przez Ciebie nazwa firmy jest w:
- adresie domeny internetowej (np. w bazie WHOIS na www.dns.pl)
- nazwie konta na social mediach.
Dodatkowo w wyszukiwarce Google poszukaj czy ktoś oferuje towary i usługi o takiej nazwie. Przy interpretacji wyników weź pod uwagę to co pokazuję na mapkach.

Rada od rzecznika patentowego: Jeżeli przedsiębiorca swojej marki nie zastrzegł, to prawo chroni go na terytorium gdzie działa. Przykładowo fryzjer pracujący w Warszawie pod nazwą DZIK nie może zakazać konkurentowi z Zakopanego otworzenia punktu DZIK.
Nazwa Twojej firmy a prawa autorskie ©?
W 99% przypadkach nazwa nie jest chroniona przez prawo autorskie. Sądy uznają, że jest to zbyt prosta forma aby była godna takiej ochrony. Co innego np. wiersz czy książka. Szczegółowo tłumaczyłem to w artykule: Prawa autorskie do pojedynczego słowa.
Kiedy rejestracja znaku towarowego może się nie udać?
Jeżeli chcesz zastrzec znak towarowy to pamiętaj o:
- przeszkodach bezwzględnych – są to okoliczności w których ekspert musi odmówić ochrony np. jeżeli chcesz zarejestrować znak towarowy opisowy;
- przeszkodach względnych – są to wcześniejsze prawa do marki twojej konkurencji. W oparciu o nie może ona złożyć formalny sprzeciw.
W przypadku poniższych znaków ekspert uznał, że są to oznaczenia ogólnoinformacyjne. Nie pomogła nawet ich fantazyjna szata graficzna.

Z tych samych powodów odmowę otrzymały takie oto znaki słowne:
- FREQ – EUTM-000636639 – do oznaczania słuchawek, radia oraz urządzeń nagrywających. Ekspert uzasadnił to tym, że znak odnosi się do powszechnie stosowanego skrótu angielskiego słowa „frequency”, oznaczającego częstotliwość.
- ENVIRO – EUTM-000316752 – do oznaczania opon i dętek. Urząd uznał, że znak jest opisowy, ponieważ stanowi skrót od angielskiego słowa „enviromental” wskazując w ten sposób, iż towary te są przyjazne dla środowiska.
Czy tylko identyczna nazwa łamie prawo? Jakie podobieństwo nazw oznacza kolizję?
Rejestracja nazwy firmy w urzędzie patentowy stawia przedsiębiorcę na lepszej pozycji. Późniejszy znak musi różnić się od wcześniejszego na tyle, aby nie wprowadzał w błąd. W oparciu o reguły kolizyjności ocenia się czy znaki towarowe podobne są na tyle, że mamy do czynienia z kolizją.
Co prawda jest ich przeszło 30, ale poniżej pokazuję te najistotniejsze.
- Zbieżność początku porównywanych znaków jest ważniejsza niż ich koniec. Czytamy bowiem od lewej do prawej.
- Kluczowe są elementy dominujące i odróżniające oznaczenia. Czyli w znaku Agata Meble będzie to słowo Agata.
- Podobieństwo znaków ocenia się na płaszczyźnie graficznej, fonetycznej znaczeniowej. To dlatego w jednym ze sporów uznano, że znak MAGNUM nie łamie prawa do znaku MAGNAT.
- O ile towary i usługi są identyczne to surowiej ocenia się podobieństwo samych nazw.
- Za podobne mogą być uznane towary i usługi z różnych klas. Np. kosmetyki z klasy 3 i usługi salonu kosmetycznego z klasy 43.
- Jeżeli dana marka firmy jest renomowanym znakiem towarowym, to dysponuje podwyższoną ochroną. Konkurencja, która działa nawet w innej branży może być oskarżona o czerpanie nienależnych korzyści z wywoływanych skojarzeń.
Tak było w sporze o ADIDOG-a:

Przykłady sporów o podobne nazwy firm. Czego możesz się z nich nauczyć?
To nie prawda, że różnica 1-2 literek w nazwie jest wystarczająca. Ewentualnie, że zmiana na poziomie 30% obchodzi prawo.
„dwa znaki są do siebie podobne między innymi wówczas, gdy są choćby częściowo postrzegane przez właściwy krąg odbiorców, jako identyczne pod względem jednego lub kilku aspektów”.
Wyrok SPI z dnia 23.10.2002 r. w sprawie T 6/01 „Matratzen”
W poniższych sporach uznano, że podobieństwo marek jest na tyle duże, że może wprowadzać w błąd klientów.
1) Nawet 50% różnic nie eliminuje zbieżności

2) Do naruszenia wystarczy skojarzenie z gadem z rodziny krokodylowatych

… ale wszystko jest kwestią ocenną. W poniższej sprawie uznano, że różnice są wystarczające i klienci się nie pomylą:

3) To samo odróżniające słowo „king” powoduje kolizję

Rzecznik patentowy pomoże Ci w sprawdzaniu dostępności nazwy i ochronie marki
Z badaniem dostępności nazwy jest jak z grą na gitarze. Po przeczytaniu książki na ten temat nie będziesz pięknie grać. Do tego trzeba tysięcy godzin praktyki. Przy analizie, czy dana nazwa nie łamie prawa trzeba prześwietlić setki podobnych sporów.
Takie umiejętności posiada rzecznik patentowy.
Zlecając mu pogłębioną analizę eliminujesz ryzyko sporów. Co więcej dostaniesz od niego szczegółowe wytyczne jak obejść potencjalne przeszkody prawne. Będziesz jak statek przepływający przez pole minowe, ale posiadający sonar. Ominiesz tak zagrożenie.
Przedsiębiorca a weryfikacja nazwy – chacklista
1. Najpierw przejrzyj bazy:
- UPRP;
- EUIPO;
- WIPO / TMview;
- KRS i CEIDG.
2. Potem poszukaj czy istnieją wolne:
- domeny internetowe:
- adresy w social media.
3. A dopiero na ostatnim etapie oceń:
- co pokazuje wyszukiwarka Google.
Samo ustalenie, że nazwa jest wolna to za mało! Musisz mieć pewność, że swoją nazwą nie naruszysz prawa do podobnych marek konkurencji. Formułując wnioski z całej analizy bądź maksymalnie obiektywny. Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia.
Musisz mieć pewność, że w sporze sędzia uzna, że nie złamałeś cudzych praw.
>> Pobierz odcinek | Zobacz wszystkie odcinki
>> Odsłuchaj na: Apple Podcast | Spotify | YouTube
FAQ
Jak sprawdzić zastrzeżenie nazwy firmy? Czy jest jakaś wyszukiwarka?
Możesz sprawdzić czy znak towarowy nie jest zastrzeżony rejestrze:
- UPRP (Polska) – https://ewyszukiwarka.pue.uprp.gov.pl/ ;
- EUIPO (Unia Europejska)https://euipo.europa.eu/eSearch/ ;
- WIPO (Świat) https://branddb.wipo.int/en/ .
O ile nazwa Twoja nazwa firmy jest już zastrzeżona to oceń:
- czy znak jest chroniony w tych samych klasach w których działasz;
- czy nazwa zarejestrowana jako znak towarowy faktycznie jest używana;
- czy zastrzeżony znak nie ma w sobie nazwy opisowej.
Jak chronić logo firmy? Ocena sensowności zgłoszenia i rejestracji nazwy
Nazwę i logo firmy zastrzega się w odpowiednim Urzędzie Patentowym. Musisz wnieść wymagane opłaty urzędowe i przejść całą procedurę. W rejestrowaniu znaków towarowych pomaga rzecznik patentowy.
Czy jeżeli nazwa firmy jest wolna to mam pewność, że nie złamię prawa?
Absolutnie NIE! To popularny mit, który generuje spory o znaki towarowe. Naruszysz prawo nie tylko wchodząc w nazwę identyczną. Kolizją mogą być również znaki podobne. Tak się stanie o ile znaki są na tyle zbliżone, że potencjalni klienci mogą się pomylić.
Co zrobić jeżeli nazwa jest zastrzeżona?
Jeżeli dana nazwa formy jest już zastrzeżona to automatycznie nie oznacza kolizji. Oceń:
- czy to Twoja konkurencja;
- czy działa na tym samym geograficznie rynku oraz
- czy w ogóle istnieje.
W ostateczności aby uniknąć sporów oceń czy nie lepsza będzie zmiana nazwy firmy. „Opatentowana” marka ma dużo moc rażenia.
Kiedy warto zastrzec znak towarowy?
Moim zdaniem zawsze wtedy, kiedy czujesz, że biznes dobrze Ci się rozwija. Dzięki temu eliminujesz ewentualne spory i odwracasz ciężar dowodowy. Chodzi o to, że o wiele łatwiej „opatentować markę” niż takie prawo w sporze unieważnić. Pierwszy ze zgłoszeniem zyskuje najwięcej. Świadectwo takiej rejestracji jest niczym akt notarialny.
Mikołaj Lech
rzecznik patentowy