Mikołaj Lech
rzecznik patentowy
Co oznacza symbol D w kółku i kiedy można go używać?
Literka D w kółku oznacza zarejestrowany wzór przemysłowy (ang. registered design).
Jest to więc informacja o tym, że dany przedmiot korzysta z podwyższonej ochrony. Znaczka Ⓓ może używać firma, która skutecznie przeszła procedurę zgłoszeniową w EUIPO. Potwierdzeniem tego jest wydawane przez urząd takie oto świadectwo rejestracji:
Po nowelizacji z 1 maja 2025 roku przepisy unijne mówią:
Artykuł 26a
Właściciel zarejestrowanego unijnego wzoru przemysłowego może poinformować opinię publiczną, że wzór przemysłowy jest zarejestrowany, umieszczając na produkcie, w którym wzór przemysłowy jest zawarty lub zastosowany, literę D wpisaną w okrąg Ⓓ. Takiej informacji o wzorze przemysłowym może towarzyszyć numer rejestracji wzoru przemysłowego lub hiperłącze do wpisu wzoru przemysłowego w rejestrze.
ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) NR 6/2002 z 12.12.2001 r. w sprawie wzorów przemysłowych Unii Europejskiej
Czy znak D w kółku jest obowiązkowy przy zarejestrowanym wzorze przemysłowym?
Nie!
Jeżeli zastrzegłeś swój produkt to możesz dodawać w jego okolicy Ⓓ, ale nie musisz. Brak tego znaczka nie oznacza, że prawo Cię nie chroni i można Cię kopiować. W praktyce przedsiębiorcy na różne sposoby komunikują fakt takiej rejestracji.
Przykładowo:
a) pokazują skan świadectwa na opakowaniu produktu
b) załączają skan świadectwa do stopki maila
c) dodają logo EUIPO w ofercie produktu
d) nanoszą numer rejestracji na sam produkt
e) umieszczają skan dokumentów zgłoszeniowych na swojej stronie
Jak sprawdzić, czy przedmiot z symbolem D w kółku jest zarejestrowany?
Wzory przemysłowe zastrzega się przez dedykowane do tego urzędy np.:
- Urząd Patentowy RP (UPRP);
- Urząd UE ds. Własności Intelektualnej (EUIPO);
- Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO).
Te i inne krajowe urzędy publikują informacje o rejestracji w swoich rejestrach.
Możesz te bazy przeglądać za darmo on line. Najlepiej w oparciu o nazwę firmy zgłaszającego. Weryfikacja po wyglądzie produktu nadal działa fatalnie. Jeżeli chcesz sprawdzić czy dany produkt jest zarejestrowany sprawdź:
- wyszukiwarkę POLSKICH wzorów przemysłowych – LINK;
- wyszukiwarkę UNIJNYCH wzorów przemysłowych – LINK;
- wyszukiwarkę MIĘDZYNARODOWYCH wzorów przemysłowych – LINK.
Dlaczego warto dodawać symbol Ⓓ przy zastrzeżonym wzorze?
Ponieważ to działa odstraszająco na nieuczciwą konkurencję.
Przedsiębiorcom nie chodzi o to aby wygrywać spory. Wolą w spokoju robić biznes. Poprzez rejestracji produktu i dodanie symbolu Ⓓ – eliminujesz potencjalne konflikty. Firmy, które planowały Cię skopiować nie zrobią tego ze strachu przed pozwem.
O pozostałych korzyściach mówiłem w poniższym:
Bezprawne używanie symbolu D w kółku – co za to grozi?
Grozi za to kara:
- grzywny lub
- aresztu.
Art. 307. 1.
Kto w celu wprowadzenia do obrotu oznacza przedmioty niechronione patentem, dodatkowym prawem ochronnym, prawem ochronnym na wzór użytkowy lub prawem z rejestracji wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego lub rejestracji na oznaczenie geograficzne, napisami lub rysunkami mającymi wywołać mylne mniemanie, że przedmioty te korzystają z takiej ochrony, podlega karze grzywny lub aresztu.
Ustawa Prawo własności Przemysłowej
Art. 307. 2.
Tej samej karze podlega, kto przedmioty wymienione w ust. 1, wiedząc o mylnym ich oznaczeniu, wprowadza do obrotu albo do celów obrotu przygotowuje lub przechowuje, albo podaje w ogłoszeniach, zawiadomieniach lub w inny sposób wiadomości mające wywołać mniemanie, że te przedmioty korzystają z ochrony prawnej.
Ustawa Prawo własności Przemysłowej
Niezależne od tego, takie zachowanie można uznać za czyn nieuczciwej konkurencji.
Art. 14
1. Czynem nieuczciwej konkurencji jest rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o swoim lub innym przedsiębiorcy albo przedsiębiorstwie, w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody.
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
W praktyce fałszywa informacja o zastrzeżonym wzorze przynosi dwojakie korzyści:
- Odstrasza konkurencję od planów kopiowania czy inspirowania się produktem.
- Podnosi zaufanie do produktu w oczach klientów. Ci mogą pomyśleć, że „opatentowałeś” swoje rozwiązanie. Czyli, że jest ono innowacyjne za co warto zapłacić więcej.
Gdzie umieszczać symbol D w kółku na produkcie lub opakowaniu?
Przepisy tego nie określają.
Możesz więc dodać go na kartoniku produktu czy na zdjęciu w ofercie. Nie wyobrażam sobie za bardzo nanoszenia tego znaczka na sam produkt np. mebel.
Ciekawostka.
W formie wzorów przemysłowych firmy chronią swoje pomysły na biznes. Po lewej widzisz poduszkę w kształcie jointa, potem miś w todze prawniczej a na końcu zaparzacz do herbaty.
Czym różni się znaczek D w kółku od C w kółku, R w kółku i TM?
Najpierw zacznę od cech wspólnych:
- Wszystkie te symbole odnoszą się do praw własności intelektualnej.
- Używają je osoby, którym te prawa przysługują.
- Te znaczki informują o tym, że kopiowanie wzoru, marki czy utworu jest zabronione.
Sposób powstania tych praw się różni się od siebie:
Oznacza zarejestrowany wzór przemysłowy.
Zabezpieczysz tak wygląd produktu. Aby móc się tym znaczkiem posługiwać musisz złożyć wniosek o rejestrację do odpowiedniego i uiścić opłaty.
Oznacza posiadanie praw autorskich.
Chronią one utwór czyli twórczość człowieka o indywidualnym charakterze. Praw autorskich nigdzie się nie rejestruje. Przysługują one osobie, która stworzyła dzieło. Ewentualnie podmiotowi, który te prawa nabył.
Oznacza zarejestrowany znak towarowy.
Zabezpieczysz tak nazwę i logo. Aby móc się tym znaczkiem posługiwać musisz złożyć wniosek o rejestrację do odpowiedniego i uiścić opłaty.
Oznacza niezarejestrowany znak towarowy.
Zabezpieczysz tak nazwę i logo. To prawo powstaje w wyniku pierwszeństwa używania marki w sposób komercyjny. Zasięg tej ochrony zwykle jest lokalny typu miasto. Dobrze ilustrują to poniższe mapki.
FAQ
Czy dodanie znaczka Ⓓ podnosi sprzedaż?
Tak, choć to wymaga wytłumaczenia.
Zarejestrowany wzór przemysłowy odstrasza konkurencję od pomysłów na jego kopiowanie. A to oznacza, że legalnie ograniczasz wprowadzanie na rynek podobnych przedmiotów. W dłuższej perspektywie pozwala Ci to cieszyć się większą sprzedażą.
Badania EUIPO z 2021 roku pokazały, że firmy, które chronią tak swoją własność intelektualną mają aż o 20% wyższą sprzedaż.
Nie wynika to z samego dodania znaczka D w kółku, ale z całej polityki ochrony designu.
Czy brak symbolu D w kółku oznacza brak ochrony prawnej?
Nie!
Ludzie często błędnie myślą, że skoro nie ma informacji o „opatentowaniu” produktu, to można go kopiować.
W praktyce przedsiębiorca może go zastrzec, ale nigdzie o tym nie informować. To sprawia, że konkurencja może chcieć wprowadzić kopię na rynek myśląc, że to legalne.
Wtedy jednak właściciel zarejestrowanego wzoru może z nimi walczyć, powołując się na świadectwo rejestracji.
Czy symbol D w kółku obowiązuje w całej Unii Europejskiej?
Przepisy łączą symbol Ⓓ z unijnymi wzorami przemysłowymi. Czyli produktami zastrzeżonymi w EUIPO.
W praktyce poszczególne firmy używają tego również przy wzorach krajowych. Myślę, że ryzyko problemów prawnych z tego tytułu jest niewielkie. Niemniej ktoś może uznać, że sugerowanie ochrony unijnej przy rejestracji tylko na Polskę to wprowadzanie odbiorców w błąd.
