Slider
31 Lip

Rzecznik patentowy może być pełnomocnikiem w sporze o prawa autorskie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji (łącznie).

Rzecznicy patentowi mogą reprezentować klientów przed sądami na równi z adwokatami i radcami prawnymi. Sprawa musi jednak dotyczyć własności przemysłowej. Tylko czy w ramach tego pojęcia mieszczą się wszystkie sprawy dot. zwalczania nieuczciwej konkurencji? A co jeżeli w sporze pojawiają się kwestie praw autorskich? Czy rzecznik patentowy może być w takiej sprawie samodzielnym pełnomocnikiem? Na te pytania odpowiedział już Sąd Najwyższy.

Rzecznik patentowy może być pełnomocnikiem w sporze o prawa autorskie.

Jedno zachowanie naruszyciela może podlegać pod kilka ustaw.

Do takich sytuacji dochodzi bardzo często.

Załóżmy przykładowo, że konkurent użyje na swoich produktach Twojego firmowego logo. W takiej sytuacji możesz  mu zarzucić naruszenie prawa do:

 
Naturalnie pojawia się więc pytanie:

Czy rzecznik patentowy, chcąc wnieść pozew w oparciu o te trzy ustawy,
może działać samodzielnie czy musi współdziałać np. z adwokatem?

 
W ramach małego wyjaśnienia kwestie ochrony marki mieszczą się w pojęciu własności przemysłowej. Prawa autorskie już nie. Te należą do szerszej kategorii własności intelektualnej. Ten temat dokładniej omówiłem w poniższym nagraniu:




W świeżutkim wyroku z 26 lipca 2017 r. (III CZP 26/17) Sąd Najwyższy stwierdził:

W sprawie o zwalczanie nieuczciwej konkurencji, której przedmiotem jest także roszczenie dotyczące naruszenia majątkowych praw autorskich do utworu, pełnomocnikiem procesowym może być także rzecznik patentowy.

 
Na tę chwilę znamy jedynie tezę. Uzasadnienia tego wyroku jeszcze nie opublikowano. Udało mi się jednak porozmawiać z Panem Michałem Jędrzejewskim, rzecznikiem patentowym, który tę sprawę prowadził.

Dowiedziałem się od niego, że spór dotyczył wykorzystania zdjęć produktowych na aukcjach Allegro. Jako pełnomocnik powoda oparł on swoje roszczenia na przepisach ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Kiedy sprawa trafiła do Sądu Apelacyjnego ten zaczął mieć wątpliwości, czy rzecznik patentowy jest uprawniony do występowania jako samodzielny pełnomocnik, jeżeli w sprawie pojawiają się kwestie praw autorskich. Skierował więc do Sądu Najwyższego pytanie prawne, a ten kilka dni temu jednoznacznie na nie odpowiedział.


Rzecznik patentowy często pracuje na prawie autorskim.

Nie da się ukryć, że wyrok jest korzystny dla rzeczników patentowych. Prawo autorskie dość mocno przewija się w naszej pracy. Choć szczerze mówiąc zawsze w kontekście spraw z zakresu własności przemysłowej.

Pamiętaj:

Właścicielem firmowego logo jesteś po podpisaniu umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu.

Przykładowo, jeżeli rejestruję znak towarowy dla klienta, to zawsze pytam go, czy zadbał o prawa autorskie do firmowego logo. Jeżeli mówi, że nie, to przygotowuję mu stosowną umowę.

W pewnych przypadkach tym prawem autorskim chronione są również wzory przemysłowe.

Innym razem, kiedy tłumaczę klientom, że programów komputerowych się nie patentuje, zwrotnie dostaję pytania o to, które ich części chroni w takim razie prawo autorskie.

Oczywiście wyrok Sądu Najwyższego nie oznacza, że możemy występować w sprawach, których przedmiotem są jedynie prawa autorskie. Jeżeli jednak dana sprawa nie ma związku z własnością przemysłową, to wychodzi poza praktykę rzeczników patentowych.

Czy rzecznik patentowy może być pełnomocnikiem w każdej sprawie z zakresu zwalczania nieuczciwej konkurencji? Tak!

Spór, o którym zaraz przeczytasz zakończył Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r. (III CSK 337/07). W skardze kasacyjnej powód zarzucał, że sądy dopuściły rzecznika patentowego do udziału jako pełnomocnika strony pozwanej, na co nie zezwala kodeks postępowania cywilnego w:

Art.  87

§1.  Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy […]

Zdaniem powoda, sprawa w której występował rzecznik patentowy nie dotyczyła własności przemysłowej w rozumieniu art. 2 ustawy rzecznikach patentowych (dalej u.o.r.p.):

Art. 2

Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o sprawach własności przemysłowej – rozumie się przez to:

1) uzyskiwanie, zachowywanie, wykonywanie oraz dochodzenie praw odnoszących się do przedmiotów własności przemysłowej, a w szczególności do wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych oraz topografii układów scalonych, a także do znaków towarowych, nazw handlowych i oznaczeń geograficznych,

2) zwalczanie nieuczciwej konkurencji w zakresie przedmiotów, o których mowa w pkt 1.

(obecnie z art. 2 pkt 2 usunięto słowa “w zakresie przedmiotów, o których mowa w pkt 1.”)

 
Uprawnienie do występowania rzecznika w charakterze pełnomocnika wynika z:

Art.  9

1.  Rzecznik patentowy występuje w charakterze pełnomocnika w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz przed innymi sądami i organami orzekającymi w sprawach własności przemysłowej.

Sam spór dotyczył wprowadzającej w błąd reklamy lodów.

Obie strony w celach promocyjnych uruchomiły loterie z nagrodami. Powód reklamował swoją hasłami “szczęście sprzyja lodożercom” oraz “13 milionów nagród”, a pozwany “Koralowa Loteria Lodowa” oraz “miliony lodów do wygrania”. Powód zarzucał pozwanemu, że mówiąc o “milionach lodów” nawiązywał do jego reklam, co z kolei stanowi czyn nieuczciwej konkurencji.

Powód, którego reprezentował radca prawny, wskazywał, że skoro kwestia nieuczciwej reklamy nie została wymieniona w art. 2 pkt 1 u.o.r.p. ani w ustawie Prawo własności przemysłowej (dalej p.w.p), to pozwanego w tym sporze nie może zastępować rzecznik patentowy.


Rzecznik patentowy może być pełnomocnikiem w sporze o prawa autorskie

Co mieści się w pojęciu własność przemysłowa?

Spór o zakres uprawnień procesowych rzeczników patentowych trafił już wcześniej przed oblicze Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 26 listopada 2004 r. (III CK 580/03) powód jako podstawę wyłączenia nieuczciwej konkurencji z zakresu własności przemysłowej wskazywał art. 2 p.w.p:

Art.  2.

Zwalczanie nieuczciwej konkurencji reguluje odrębna ustawa.

Wnioski:

Pojęcie własność przemysłowa nie może być ograniczane tylko do kwestii uregulowanych ustawą p.w.p.

W wyroku Sąd stwierdził, że art. 2 ustawy p.w.p. nie można traktować jako wyłączenia zwalczania nieuczciwej konkurencji z własności przemysłowej.

Jest dokładnie odwrotnie.

Gdyby bowiem sprawy nieuczciwej konkurencji nie wchodziły w zakres własności przemysłowej, to zbędnym byłoby dodanie do ustawy p.w.p. art. 2.

Innymi słowy własność przemysłowa jest regulowana zarówno w tej i jak i innych ustawach.


Sąd analizując znaczenie pojęcia “własność przemysłowa”, sięgnął do Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej z 20 marca 1883 r.:

Art. 2

2. Przedmiotem ochrony własności przemysłowej są patenty na wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe, znaki usługowe, nazwa handlowa i oznaczenia pochodzenia lub nazwy pochodzenia, jak również zwalczanie nieuczciwej konkurencji.

Szerokie uprawnienia procesowe rzecznika patentowego.

Problem z własnością przemysłową jest taki, że w polskich przepisach nigdzie nie ma definicji tego pojęcia. Na pewno za taką definicję nie może być uznany art. 2 ustawy o rzecznikach patentowych. Co prawda odnosi się on do przedmiotów własności przemysłowej, ale poprzez słowa “a w szczególności” wskazuje, że wymienia jedynie niektóre z nich.

Sąd Najwyższy w wyroku z 13 marca 2008 r. słusznie więc przy określaniu czym są przedmioty własności przemysłowej oparł się na Konwencji Paryskiej.

 
W zakresie ustalania zakresu uprawnień procesowych rzecznika patentowego Sąd oparł się na koncepcji racjonalnego ustawodawcy mówiąc:

Skoro ustawodawca zakłada posiadanie przez rzecznika patentowego pełnej znajomości problematyki zwalczania nieuczciwej konkurencji wtedy, gdy prowadzi sprawy o zwalczanie nieuczciwej konkurencji w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych i tym podobnych przedmiotów własności przemysłowej, niekonsekwencją byłoby niedopuszczenie go do prowadzenia innych spraw o zwalczanie nieuczciwej konkurencji.

Tym samym Sąd postawił tezę, że:

Rzecznik patentowy może być pełnomocnikiem procesowym w każdej sprawie o zwalczanie nieuczciwej konkurencji.



Sąd Najwyższy w wyrokach z 26 lipca 2017 r. (III CZP 26/17) oraz z 13 marca 2008 r. (III CSK 337/07) wskazuje na szersze, niż się wielu osobom wydawało, uprawnienia procesowe rzeczników patentowych.

Przykładowo, miałem okazję kilka lat temu pomagać w ciekawym sporze. Z firmy kartograficznej odszedł pracownik kopiując setki map. Naturalnie od razu założył własną, konkurencyjną działalność. Sprawa więc z jednej strony dotyczyła własności przemysłowej (tajemnica przedsiębiorstwa), a z drugiej praw autorskich. Przedsiębiorca nie zabezpieczył swoich map np. poprzez rejestrację ich jako wzorów przemysłowych. Wątku Urzędu Patentowego w tej sprawie nie było.

W świetle omówionych przeze mnie wyroków rzecznik patentowy mógłby być pełnomocnikiem w takim sporze.


Fot. 1 – David Berkowitz / CC BY

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zapisz się na subskrypcję. Powiadomię Cię o nowych artykułach.
Dodatkowo jako gratis otrzymasz mój eBook pt.:
„10 RZECZY, KTÓRE MUSISZ WIEDZIEĆ O OCHRONIE MARKI”


 

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł. Jednak jeśli chcesz w ten sposób poprosić mnie o pomoc, skorzystaj z zakładki Kontakt.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: